Әлеуметтік желілердің пайдалы жақтары:

 1. Іздеу жылдамдығы. Әлеуметтік желілерде сіз қажетті бейнені, музыканы, адамды оңай таба аласыз. Сонымен қатар, пікірлес адамдарды да сол жақтан табуға болады. Одан бөлек, әлеуметтік желі арқылы өзіңіз іздеген адамның аты–жөнін, оқу орны немесе қызметін, байланыс телефонын анықтауға мүмкіндік бар. Егер ол пайдаланушы мәліметтерді өз парақшасына жүктеген болса. Бұл өте маңызды артықшылық. 

2. Байланыс пен ақпарат алмасудың қолжетімділігі. Қазір әр адамда ұялы телефон бар. Сол арқылы хат-хабар алмасу деген проблема түбегейлі жойылғандай. Ол аз десеңіз, ақпаратты әлеуметтік желіге жүктеу, электродық почтада алу да қиындық тудырмайды. Әлемнің түкпір түкпірінде болып жатқан оқиғаларды да осы әлеуметтік желіден таба аласыз. 

3. Пікірлестер шеңберін құру. Адамның қандай қызығушылығы болса да, ол әлеуметтік желіден өзінің пікірлестерін табатынына күмән жоқ. Ол үшін қызықты қауымдастықтар мен топтарға қосылып, өз мүддеңіз үшін әрекет етесіз. Тіпті, өзіңізге қажетті нәрсені сатып алып, сатуға да болады.
 
 Әлеуметтік желінің жағымсыз жақтары:

 1. Уақыт шығындау. Біреу үшін әлеуметтік желілер пайдалы әрекет ету айдыны болса, енді біреулер түкке қажеті жоқ ақпараттарды ақтарып, бос уақытын құр өткізеді. 

2. Шын әлемнен ажырау. Әлеуметтік желілерде біз өзімізді шынайы өмірдегіден басқаша сезінеміз. Интернеттегі байланыс саласын зерттеушілердің сөзіне сүйенсек, әлеуметтік желілерге кіргендердің 70 пайызы өз өмірлерін күшті етіп көрсеткісі келеді. Соның арқасында әлеуметтік желіден бай және табысты болуды көздейді. Нәтижесінде, жасалған виртуалды кескінге үйрену қаупі бар, сондықтан жерге уақытында оралу әрдайым мүмкін емес.

 3. Ой-сананың бұзылуы. Егер сіз әлеуметтік желілердегі белсенді пайдаланушылардың негативті, мағынасыз пікірлеріне назар аударатын болсаңыз, ой-санаңыз да төмендейді.

4. Әлеуметтік қарым-қатынас дағдыларын жоғалту. Шынайы өмірдегі қарым-қатынасты желідегі қарым-қатынасқа ауыстыру шындық сезімі мен әлеуметтік қарым-қатынас дағдыларын жоғалтуға соқтырады. Өйткені, көзбе-көз айтылған әңгімеде смайлик қоя алмайсыз ғой. Бұл тұрғыда адамдарды құттықтау, көңіл айту сынды әрекеттердің де әсерінен айырыласыз.

 5. Тәуелділіктің ықтималдығы. Әлеуметтік желілер тәуелділіктің үлкен әлеуетіне ие. Егер сол тәуелділікке ұрынсаңыз, интернет жоқ кезде психологиялық ауруға шалдығуыңыз да мүмкін. Әсіресе, жасөспірімдер. 

6. Әлеуметтік желілерде алаяқтар мен қаскүнемдер де отырады. Көптеген адамдар әлеуметтік желідегі парақшасына фотосуреттерін шамадан тыс жүктеп, тіпті отбасы жайлы ақпараттарды да бөлісе береді. Бірақ, бұл қателігі өздеріне таяқ болып тиюі әбден мүмкін.
 7. Денсаулыққа зиян. Әлеуметтік желіні тым жиі пайдалану денсаулыққа белгілі бір дәрежеде зиян келтіруі мүмкін. Мысалы, экранға бірнеше сағат бойы қарап отырған адамның көру қабілеті төмендеп, физикалық белсенділігіне де кері әсер етуі мүмкін. 

8. Жұмысқа деген ынтаның жоғалуы. Әлеуметтік желілерге тәуелді адамның белсенділігі төмендейді. Сол үшін қазір көптеген кәсіпорындар қызметкерлерінің жұмыс уақытында ғаламторға кіруіне шектеу қойған.
 Жоғарыда айтылғандардың бәріне сүйене отырып, былай қорытынды жасауға болады: егер сіз оларды қалыпты жағдайда қолдансаңыз, әлеуметтік желілер зиян тигізбейді. Ал, ақпаратты електен өткізбей, шектен тыс қолдану әйтеуір бір зардап шектіреді.
 
 
 
 
 

Мақсаты:

 Оқушыларға зорлық зомбылық туралы мағлұмат беру, адамның ең жаман

қасиеті екенін айту.

 Адамның ең басты құндылығы оның бостандығы, олай болса оқушыларға

адамзаттық құқықтарымен бас бостандықтарын қорғауы туралы үйрету

 Зорлық –зомбылық адам ағзасына тікелей әсер ететінін түсіндіру.

Жаман әдеттерден бойларын аулақ ұстап, ондай әрекеттерге бамауға

тәрбиелеу, адамгершілігі мол саналы азамат болып өсуіне ықпал жасау.

Мақсаты: оқушылардың өмірдегі өз орнын табуға көмектесу, жан дүниесін байыту арқылы адамгершілікке жетелеу. Жақсы қасиеттерді бала бойына дарыту. Өмірге деген құштарлықтарын, қызығушылықтарын ояту. «Өмірдің мәні» туралы ой пікірлерін ортаға салу. Өмірге жақсы көзқараспен қарауға, қадірлей, бағалай білуге тәрбиелеу, өмірден өз орындарын таба біліп, айналасына қуаныш сыйлай білуге үйрету.                                                                     

Қатысушылар: 2-6  сынып оқушылары

Жұмыс түрі: топтық жұмыс, тренинг

Көрнекілігі: интерактивті тақта, арнайы слайд, баяу орындалатын әуен, түрлі-түсті қарындаш, фломастерлер, А4 қағазы, ватман, гүл шоқтары.

 Барысы: І. Сәлемдесу

Қайырлы күн!!!

Құрметті оқушылар! Сіздерменен бүгінгі қуанышты күнде кездесіп отырғаныма қуаныштымын.

ІІ. Кіріспе сөз.

Өмір – дегеніміз не? Өмір дегеніміз — баға жетпес асыл зат. Өмірді дүниеде еш нәрсемен салыстыруға болмайды. Өмір әрқашан өз бағытымен енеді. Өмірді қалай өткізуімізді өзіміз білеміз, өз еркіміз. Өмір өзен болса ағысқа қарсы емес. Өмір дегеніміз – баға жетпес бақыт. Өмірге келген әрбір адам соны лайықты өткізу керек. Әрбір адам – өмірге келген қонақ. Өмір өте мәнді, мағыналы, мазмұнды өтуі үшін «қамшының ғана сабындай қысқа өмірде» адамдардың бір-бірімен сыйластықта болғанына не жетсін!

Жан-жағымызға мұқият қарасақ, айналамызда күйбең тіршілік жүріп жатыр. Бұл – өмір. Қайсымыздың болмасын, өміріміз өз қолымызда. Әркім өз өмірінің сәулетшісі. Алдағы өміріміздің жақсы не жаман болуы осы өмірде өздеріңіз таңдаған алдарыңызға қойған мақсаттарыңызға және достарыңызға байланысты. Өз мінез-құлқын, өзін айналасындағылармен салыстыру, адамдармен өз қарым-қатынасын түзету мүмкіндігіне ие бола отырып, адам өмірде сыналады, шыңдалады, қалыптасады. Өмірде өз орнымызды, өмір жолымызды дұрыс таңдауға тырысуымыз керек. Қазіргі қоршаған ортадан тек жақсы мінез-құлық, тәрбиені, адамгершілікті үйренуге өзімізді дағдыландыруымыз керек. Қиындықтары көп осынау өмірде адамдар бір-біріне және өздеріне мейіріммен қарап, ізгі ниетпен жақсылық жасай білу керек. Сол қиындықтарды жеңу жолдарын іздеп, алға қойған мақсаттарына жете білулері әркімнің өзіне байланысты.

Олай болса, өзіміз таңдаған өмірімізде мәнді де, мағыналы өмір сүру әрқайсысымыздың өз қолымызда. Бүгін, тренинг барысында өзіміз сүріп жатқан өмірді сүйеміз, өзімізді танимын деп ойлаймын.

Құрметті оқушылар сіздерді шаттық шеңберіне шақырамын!

Шаттық шеңбері: 10 минут

1. 
   
   1. Таныстыру тренингі: оқушылар шеңбер құрып (сағат тілі бойынша) әр оқушы өз есімінің бірінші әріпі бойынша мінезінің бір қасиетін айтып, келесі оқушы бірінші оқушының атын, қасиетін қайталай отырып, өзінің есімімен қасиетін қоса айтады. Мысалы: Арман – Ақылды,
   2. Маржан – Мейірімді т.б.

• «Менің таңбам» жаттығуы   Ежелгі кезде адамдар өздеріне бойтұмар ойлап тапқан. 15 ғасырдың екінші жартысында Еуропалықтар қоғамдағы өз орындарын білдіру үшін арнайы эмблемалар пайдаланған. Атақты адамдар өз таңбаларын жетістіктерін, мінезін белгілеген. Таңба – негізгі қалқан болып табылған. Сол таңба арқылы адамда бедел, қасиет, мадаққа ие болған. Қазір әрқайсың өздеріңе таңба жасайсыңдар. Әрқайсысыңа 5 түрлі фигура беріледі. Оның артында әр пішіннің қасиеттері жазылған. Сол бойынша әр оқушы өз көзқарастарыңды фигураға бес қасиет арқылы көрсетіп, оқып бересіздер. 20 минут уақыт беріледі.
   Шарты:
   Міндеттері: әр оқушы өздерінің бойындағы мақсат, орта, жетістік, сенім, қасиеттерін өзі ұнатқан фигураларға түсіру арқылы, өз ойын жеткізу арқылы, өз көзқарасын таныту.
• Алға қойған басты мақсатың ( бірінші нені істей аласың, соны бейнелеу немесе жазу керек) т.б.
• Өзіңді жақсы сезінетін орта ( отбасы, мектеп, достарыңның ортасы т.б.)
• Ең үлкен жетістігің, арманың (үздік оқушы т.б.)
• Мен сенетін үш адам.
• Естігім келетін үш сөз.
• «Мейірімді жануар» жаттығуы
• Балалар, біз өзімізді бір бүтін топ ретінде сезіну үшін «Мейірімді жануар» жаттығуын ұсынамын. Шеңбер жасап бір-біріңе иық тіресіп, қолдарыңнан ұстаңдар. Жануарлар дем алады. Бір қадам алға аттап, дем аламыз, бір қатар артқа аттап, дем шығарамыз. Жануарлардың жүрегі соғады. Екі қадам алға, екі қадам артқа адымда. Рахмет.
• Релексация   «Күн шуақты алаңқай…» (баяу музыка үнімен). Сіздер Күн шуақты алаңқайда жүрсіздер. Күннің шуағы сіздердің өн бойларыңызды жылытып, жүректеріңізді мейірімге, қуанышқа толтыруда. Айналаңыз жайқалып өскен сан алуан гүлдерге толы. Олардың жұпарын кеудеңізді кере дем алып, бойыңызға сіңіріңіз. Айналаңызда құстардың әсем сайраған дауыстары естіледі, гүлден гүлге қонған көбелектерді көруге болады. Көбелектер сіздердің, қуанышқа толы көңіл-күйлеріңізді гүлден-гүлге хабарлап жүргендей. Сіздердің қуаныштарыңызды, өмірге деген талпыныстарыңызды сезген гүлдер, одан әрі жайқалып, сіздермен өз жұпарларын бөлісуде. Алаңқайдағы сан алуан гүлден әркім өзіне ұнаған, ең әдемі гүлдеріңізді таңдаңыздар. Ол гүлдің түрін, жұпар иісін (есте сақтап), жүрегіңіздің жанында сақтаңыздар. Ал енді тізеден тобыққа дейін баяу созылып, көздеріңізді ашыңыздар.
•      Енді әркім өзінің таңдап алған гүлінің суретін салып, алдына қойған мақсат тілектерін жазып, біздің күн шуақты алаңқайға өз қалаулары бойынша жазған тілектерін оқып іледі.
• Көздеріңізді жұмып, 3 рет терең демалыңыздар.
• Осы жаттығудан кейін өзіңізді қалай сезіндіңіздер? Көңіл-күйлеріңіз қалай?
• Әрқайсысыңыз бір-бір үйдің, отбасының жайқалып өсіп келе жатқан гүлісіздер. Олай болса, сіздердің осы өмірде өз орындарыңызды тауып, дұрыс жолды таңдап одан әрі жайқалып, өсе беріңіздер.
• Жүректен-жүрекке:  Құрметті оқушылар! Осы күнге жеткеніміз үшін қуанып, шүкіршілік етіп өмірімізді мәнді етіп өткізейік! Әрдайым жақсылық жасап, өмірде өз орнымызды таба білейік. Кез-келен қиындықтарды табандылықпен, ақыл-ойымызбен жеңуге үйренейік. Оқушылар бір-біріне тілек тілейді.

Bullying сөзі ағылшын тілінен аударғанда "қорқыту", "кемсіту", "мұқату" дегенді білдіреді. Буллинг - агрессия немесе күш көрсету арқылы адамның өзгені қорлауы, үстем екенін көрсетуі. Буллинг жасаушы мұны күшпен де, сөзбен кемсіту арқылы да жасайды әрі бұл әрекетін жиі қайталауы мүмкін.

Буллинг деп көп жағдайда бір адамның бір адамды қорқытып-үркіткенін, қудалауын атайды. Ал құрбанға топ болып әлімжеттік жасауды моббинг дейді.

Буллингтің негізгі төрт түрі бар. Олар: сөзбен қорқыту, күшпен қорқыту, реляцион түрі және кибернетикалық буллинг.

Буллингтің күш көрсету арқылы жүретін түрі адамның тәніне зиянын тигізеді, оның дүние-мүлкіне зардап әкеледі. Мәселен, иықпен қағып өту, ұру, төбелесу осы қатарда. Әдетте буллинг басқалай басталып, ақыр соңында күш көрсетуге алып келеді. Күш көрсету — өлімге апаруы мүмкін өте қауіпті буллинг түрі.

Сөз формасындағы буллингте адам ауызша айқаймен, дауыс көтеру арқылы және күліп, кекетіп-мұқату арқылы зорлық көрсетеді. Құрбанды қорлап, оның намысына тию, сыртынан ол туралы өтірік айту, өсек тарату, дөрекі сөйлеу, жәбірлеу сөз түріндегі буллингке кіреді.

Relational буллингті кейде әлеуметтік агрессия деп те атайды. Бұл – бір адаммен қарым-қатынас құру арқылы оған зиян келтіру, кемсіту. Сондай-ақ реляцион буллинг түсінігін бір адам басқа жанның репутациясына кір келтіргісі келген, оның қоғамдағы беделіне нұқсан келтіруді ойлап жасаған әрекетін сипаттағанда да қолданады. Relational буллинг сырт көзге жақын араласатын адамдар боп көрінетін ортада болуы мүмкін. Сондықтан ол ұзақ уақыт басқа адамдарға байқалмай, бірнеше жылға жалғаса береді.

Қазір қорқытудың кибербуллинг деп аталатын түрі жиі ұшырасады.

Кибербуллинг — интернет, әлеуметтік желі, түрлі сайт арқылы қоқан-лоқы көрсету. Жәбірлеуші телефонмен хабарласып немесе әлеуметтік желіде жазып, адамды қорқыта алады. Кибербуллинг жасаушы ауызша немесе белгілі бір фото, видео жариялап, қорлауы мүмкін.